Do świąt jeszcze kilka adwentowych dni. Trwają domowe przygotowania. Mikołaj pakuje prezenty. W naszej polskiej tradycji podstawową potrawą wigilijną są ryby, a wśród nich króluje karp.
 W polskich wodach żyje 85 gatunków ryb. Wędkarze poławiają około 40 gatunków, z czego 4-5 w morzu. Ryby słodkowodne pod względem smakowym, wartości mięsa i wielkości tuszek dzielimy na 3 grupy: - Ryby szlachetne – łosoś, troć, głowacica, sieja, silawa, pstrąg, węgorz.
- Ryby o bardzo dobrym smaku – sandacz, okoń, miętus, karp, lin, certa, szczupak.
- Ryby o gorszym smaku i drobne – płoć, leszcz, krąp, karaś, jaź, brzana, kleń, boleń.
Karp od wieków związany jest z polską tradycją wieczerzy wigilijnej. Na rozwój hodowli tej ryby decydującą rolę miała religia chrześcijańska. Wprowadzano dużo postów, a to spowodowało zwiększony popyt na ryby. Pierwsze stawy hodowlane powstawały przy bractwach klasztornych. To zakonnicy byli pierwszymi rybakami stawowymi. Karp należy do rodziny karpiowatych. Osobniki żyjące w warunkach naturalnych mają wydłużone ciało, lekko spłaszczone pokryte jednolicie dachówkowato ułożonymi grubymi, dużymi łuskami i dużą głowę. Szczęka karpia jest wysuwalna i tworzy rodzaj ryja. Otwór gębowy zaopatrzony jest w grube wargi i dwie pary wąsików. Selekcyjna i specjalna opieka oraz intensywne żywienie karpia hodowlanego w stawach spowodowały, że znacznie różni się od karpia dzikiego. Karp hodowlany stracił częściowo lub zupełnie pokrywę łuskową, a szczątkowe łuski są dużych rozmiarów (lustrzenie i golce). Są one poza tym bardzo wygrzbiecone, mają stosunkowo małą głowę, płetwa ogonowa jest szeroka i wyraźnie wcięta. Karpie te osiągają po 2-wu do 3-letniej hodowli ciężar od 0,8 do 1,5 kg. Maksymalnie dorastają do długości przekraczającej 1m i osiągają 30kg wagi, Wymiar ochronny karpia wynosi 30 cm. Jest to gatunek przystosowany do życia w wodach ciepłych i spokojnych. Lubi dno muliste, ilaste, porośnięte bogato roślinnością. W rzekach unika nurtu. Żywi się w naturalnych warunkach drobnymi zwierzątkami z dna, a także planktonem unoszącym się w toni. W stawach hodowlanych gustuje w paszach zbożowych i strączkowych. W lecie karpie przebywają na płyciznach dobrze nasłonecznionych. Tylko w upalne południe chowają się w głębszych wodach. Rano i wieczorem można obserwować ryby wyskakujące z wody lub pływające tuż pod jej powierzchnią. Szlak swoich wędrówek zaznaczają kołami lub pęcherzykami powstającymi na wodzie. Można też usłyszeć dochodzące z przybrzeżnych zarośli charakterystyczne cmokanie. Swoje tarło odbywają w połowie maja. Czas najlepszego żerowania to czerwiec. Łowi się je metodą na przepływankę lub ciężką gruntówkę z ołowiem dennym. Powinien to być mocny wytrzymały na zerwanie sprzęt. Branie karpia sygnalizuje „tańczenie” spławika. Są to różnego rodzaju podskoki, przesuwanie się w różne strony, nieruchomienie i energiczne zatopienie z odpłynięciem w bok. To moment na zdecydowane zacięcie w kierunku odwrotnym do ucieczki. Większe okazy są bardzo silne, więc z dużym wysiłkiem holujemy rybę do podbieraka, bez którego wyjęcie ryby z wody jest prawie niemożliwe. Karp nie jest rybą wybredną, jako zanętę stosuje się płatki zbożowe, chleb, kukurydzę, a także gotowe mieszanki firmowe. Bardzo popularne są kulki proteinowe. Nęcimy porcjami w kole o średnicy 2 m, najlepiej w dniu poprzedzającym łowienie. Najlepszą przynętą są: czerwone robaki, rosówki, ziarna kukurydzy, pęczki białych robaków oraz kulki proteinowe (przy metodzie włosowej). Karpie odławiane do konsumpcji ważą najczęściej od 0,8 do 2 kg. Mięso karpia ma żółtawy kolor, jest tłuste o delikatnym słodkawym smaku. Ryba ma około 100 ości, grube ułatwiają obróbkę kulinarną. Mięso młodych karpi jest smaczniejsze niż sztuk starszych i dużych, również smak ryb z rzek jest lepszy niż z mulistych stawów. Karp ze zbiorników hodowlanych może mieć przykry zapach mułu, dlatego też przeprowadza się tzw. „odpijanie ryb”. Zabieg ten polega na przetrzymywaniu ryb w zbiornikach z przepływem bieżącej wody by pozbyły się resztek pokarmu z jelit, który to właśnie wpływa na niekorzystny błotny zapach. Duże i nieregularne łuski znacznie ułatwiają skrobanie, łatwo je usunąć. Kupując ryby zwróćmy uwagę na ich zdrowy wygląd (bez krwawych plam, uszkodzeń i poobijań) przetrzymywanych w miarę czystej wodzie z możliwością jej wymiany. Nie należymy do krajów spożywających często dania rybne. Wyjątkiem jest postna wieczerza wigilijna. W tym dniu na każdym stole potrawy z ryb są głównym daniem. Najczęściej są to ryby świeże. Smażone filety, a także pieczone i gotowane z dodatkiem wykwintnych specjałów: ziół, bakalii, warzyw, grzybów, wina itd. Ozdobą stołu jest też ryba w galarecie, zastygła w swym naturalnym kształcie. A zatem: połamania kija i... smacznego. |